Krisis Obesiti yang Kian Meruncing di Malaysia: Gesaan untuk Bertindak

4 Mac menandakan Hari Obesiti Sedunia, suatu inisiatif sejagat untuk menangani wabak obesiti yang kian meruncing, dengan Malaysia berhadapan krisis ini secara ketara. Negara ini mencatatkan kadar obesiti tertinggi di Asia Tenggara, menimbulkan cabaran kesihatan awam yang mendesak. Memandangkan lebih separuh penduduk terkesan dengan masalah berat badan berlebihan atau obesiti, keadaan ini mendatangkan risiko yang membimbangkan, termasuk kencing manis jenis 2, penyakit kardiovaskular, dan masalah kesihatan mental.

Tinjauan Kebangsaan Kesihatan dan Morbiditi (NHMS) 2023 memperlihatkan bahawa 21.3% warga dewasa Malaysia mengalami obesiti, meningkat daripada 19.7% pada tahun 2019. Dalam kalangan kanak-kanak dan remaja pula, 30.7% mengalami masalah berat badan berlebihan atau obesiti. Statistik yang membimbangkan ini menekankan keperluan untuk campur tangan segera bagi mencegah penyakit kronik seperti darah tinggi, paras kolesterol tinggi, dan pelbagai jenis barah.

Beberapa faktor menyumbang kepada peningkatan masalah obesiti di Malaysia. Amalan pemakanan merupakan penyumbang utama. Hidangan tradisional Malaysia, walaupun lazat, cenderung mengandungi kalori, lemak, dan gula yang tinggi. Sajian popular seperti nasi lemak dan roti canai merupakan makanan asasi tetapi padat dengan kalori dan tidak menyihatkan apabila dimakan secara kerap. Tambahan pula, kemudahan mendapatkan minuman bergula, terutamanya dalam kalangan golongan muda, memburukkan lagi keadaan ini.

Ketidakaktifan fizikal turut menyumbang kepada peningkatan obesiti. Proses urbanisasi telah membawa kepada cara hidup yang lebih statik, dengan ramai rakyat Malaysia bekerja di pejabat dan kanak-kanak kurang bermain di luar disebabkan tarikan hiburan digital. Kira-kira 25% penduduk tidak melakukan aktiviti fizikal yang mencukupi, menurut NHMS 2023. Faktor sosioekonomi turut memainkan peranan penting. Golongan berpendapatan rendah mempunyai akses terhad kepada makanan berkhasiat dan kawasan selamat untuk bersenam. Makanan berkalori tinggi yang mampu milik sering menjadi pilihan ramai keluarga, menyebabkan amalan pemakanan tidak sihat berterusan. Di samping itu, norma budaya dalam sesetengah masyarakat Malaysia menganggap obesiti sebagai tanda kemewahan dan kesihatan, menyukarkan usaha untuk menggalakkan pengurusan berat badan.

Malaysia telah mengambil pendekatan pelbagai hala untuk menangani obesiti, melibatkan dasar kerajaan, kempen kesihatan awam, dan inisiatif masyarakat. Pelan Tindakan Pemakanan Kebangsaan Malaysia Ketiga (NPANM III) memberi tumpuan kepada usaha menggalakkan amalan pemakanan yang lebih sihat dan meningkatkan aktiviti fizikal. Program ini merangkumi garis panduan untuk sekolah, tempat kerja, dan masyarakat bagi mewujudkan persekitaran yang menyokong gaya hidup sihat. Program " My Body is Fit and Fabulous at Home " (MyBFF@Home) pula mensasarkan suri rumah yang mengalami masalah berat badan berlebihan dan obesiti. Para peserta menerima bimbingan khusus berkaitan pemakanan, aktiviti fizikal, dan pengubahan tingkah laku untuk membantu pengurusan berat badan yang berkekalan.

Garis Panduan Amalan Klinikal untuk Pengurusan Obesiti yang dikeluarkan pada tahun 2023 menyediakan saranan berasaskan bukti untuk mengenal pasti dan mengurus obesiti dalam kalangan orang dewasa dan kanak-kanak. Cukai Minuman Bergula yang telah dilaksanakan pada tahun 2019 bertujuan untuk mengurangkan pengambilan minuman bergula. Penilaian awal menunjukkan bahawa langkah ini telah mendorong sesetengah pengeluar untuk mengubah rumusan produk mereka dengan kandungan gula yang lebih rendah. Selain daripada itu, Persatuan Kajian Obesiti Malaysia (MASO) telah bekerjasama dengan Kementerian Kesihatan untuk meningkatkan kesedaran tentang obesiti dan risiko kesihatan yang berkaitan. Kempen-kempen yang telah dibuat menekankan kepentingan pemakanan yang seimbang, kegiatan senaman yang tetap, dan kawalan berat badan.

Pelaburan infrastruktur juga telah dibuat untuk menggalakkan gaya hidup aktif, seperti pembinaan taman awam, laluan basikal, dan kemudahan sukan masyarakat. Sekolah memainkan peranan penting dalam usaha pencegahan dengan mengintegrasikan pendidikan pemakanan ke dalam kurikulum, menyediakan makanan yang lebih sihat di kantin, dan memberi penekanan kepada pendidikan jasmani.

Walaupun pelbagai langkah telah diambil, cabaran masih wujud. Sikap masyarakat terhadap obesiti perlu berubah, dan akses saksama kepada makanan berkhasiat dan peluang bersenam perlu dipastikan. Kerjasama yang lebih erat antara pihak berkepentingan adalah mustahak untuk kemajuan yang berterusan. Usaha Malaysia menentang obesiti merupakan langkah penting ke arah meningkatkan kesihatan dan kesejahteraan rakyatnya. Dengan iltizam yang berterusan, negara ini mampu mencapai masa hadapan yang lebih sihat untuk semua.

Dr. Azmah Sa'at

Pensyarah Perubatan

Jabatan Anatomi Manusia

Fakulti Perubatan dan Sains Kesihatan

Universiti Putra Malaysia

Farmakologi

azmahsaat@upm.edu.my

Tarikh Input: 03/03/2025 | Kemaskini: 03/03/2025 | nadia_rahman